
Փողի շուկան կարճաժամկետ՝ որպես կանոն մինչև մեկ տարի մարման ժամկետով, փոխառությունների շուկա է, որտեղ բանկերը, վարկային և ապահովագրական ընկերությունները, կառավարությունը, պետական մարմինները և մասնավոր ընկերությունները իրենց ընթացիկ կարիքների համար փոխառություններ են տրամադրում կամ ներգարավում։
Առանձնահատկություններ․
- Կարճաժամկետ,
- Ցածր ռիսկ,
- Կանխատեսելի և համեմատաբար ցածր եկամտաբերություն։
Ինչպե՞ս է գործում շուկան
Փողի շուկան բաժանվում է երկու մասերի․
1. Միջբանկային շուկա
Այս շուկայի մասնակիցները՝ բանկերը և ֆինանսական կազմակերպությունները միմյանց կարճաժամկետ փոխառություններ են տրամադրում և միմյանցից փոխառություններ ներգրավում, որի միջոցով կառավարվում են նրանց ընթացիկ իրացվելիությունը և կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված պարտադիր պահուստավորման պահանջները։
Կենտրոնական բանկը կարևոր դեր է խաղում այս շուկայում և անմիջական ազդեցություն ունի դրա վրա՝
- գնելով կամ վաճառելով կանխիկ գումար,
- սահմանելով վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք, որը ազդում է այն տոկոսադրույքների վրա, որոնցով առևտրային բանկերը կարող են փոխառություն վերցնել կենտրոնական բանկից։
2. Պարտքային արժեթղթերի շուկա
Պարտքային արժեթղթերը կարճաժամկետ և միջնաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուր են ընկերությունների, ազգային կառավարությունների և բանկերի համար, որոնք ներառում են՝
- Ավանդային վկայագրեր՝ թողարկվում են բանկերի կամ վարկային կազմակերպությունների կողմից ֆիքսված տոկոսադրույքով և մարման ժամկետով:
- Կարճաժամկետ պարտատոմսեր՝ թողարկվում են ազգային կառավարությունների, բանկերի և այլ ընկերությունների կողմից:
Ներդրողները, ինչպիսիք են կենսաթոշակային ֆոնդերը, բանկերը, ներդրումային ընկերությունները և այլոք, փողի շուկային կարող են մասնակցել գնելով վերոնշյալ գործիքները։
Ի՞նչ է ուղենշային տոկոսադրույքը և ի՞նչ դեր ունի փողի շուկայում
Փողի շուկայում ուղենշային տոկոսադրույքները հնարավորություն են տալիս հետևել տարբեր շուկաներում տեղի ունեցող փոփոխություններին և տարբեր աշխարհագրական տարածքների համար սահմանել ուղենշային ցուցանիշներ: Օրինակ՝ եվրագոտու միջբանկային ավանդների համար յուրաքանչյուր օր սահմանվում է ESTER ուղենշային տոկոսադրույքը, իսկ ԱՄՆ-ում բանկերի միջև փոխառության ուղենշային տոկոսադրույքը FED FUNDS տոկոսադրույքն է։
Հայաստանում բանկային տոկոսադրույքների ուղենիշ է համարվում ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանված վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը։